
DNA sprzed tysięcy lat wciąż daje się odczytać, a dysk twardy wytrzymuje kilkanaście. Dlatego kusi pomysł, żeby zapisywać dane wprost w cząsteczkach życia — tyle że dotąd robiono to w agresywnych rozpuszczalnikach i w wyspecjalizowanych laboratoriach. Zespół projektu HYPERION wziął chip krzemowy zaprojektowany do rejestrowania pracy neuronów i kazał mu pisać w DNA w zwykłej wodzie. Po drodze natrafił na przeszkodę zupełnie nie tam, gdzie jej szukał — a na końcu możesz sprawdzić, czy sam szukasz prawdziwego wąskiego gardła, czy tylko najbardziej oczywistego.

Basta tumbarse en una manta lejos de las luces de la ciudad para notar algo raro: las estrellas no están repartidas por igual. Hay zonas abarrotadas, franjas luminosas y huecos casi vacíos. No es un efecto óptico ni una casualidad: detrás hay gravedad, la forma de la Vía Láctea y el sitio desde el que miramos. Reinout van Weeren, de la Universidad de Leiden, explica por qué el universo se parece más a un bosque que a un tablero — y al final puedes comprobar con qué mirada te asomas al cielo.

Wystarczy wyjechać wieczorem za miasto, położyć się na kocu i poczekać, aż oczy przywykną do ciemności, żeby zobaczyć coś, czego w mieście nie widać: gwiazdy nie są rozsypane po niebie równo. Jedne rejony są gęste od punktów, inne niemal puste, a w poprzek nieba ciągnie się jaśniejsza smuga. Astronom Reinout van Weeren z Uniwersytetu w Lejdzie tłumaczy, że to nie złudzenie, tylko ślad grawitacji, kształtu Drogi Mlecznej i miejsca, z którego patrzymy — a na końcu możesz sprawdzić, jak właściwie patrzysz w niebo.

An einem klaren Abend außerhalb der Stadt fällt es sofort auf: Die Sterne verteilen sich nicht gleichmäßig über den Himmel. An einer Stelle drängen sie sich zu einem hellen Band, an einer anderen bleibt es fast leer. Dahinter steckt keine Laune der Natur, sondern die Schwerkraft, der Aufbau unserer Galaxie und eine Geschichte, die bis zu Galaxienhaufen und heißem Gas zwischen ihnen reicht. Ein Astronom aus Leiden erklärt, was da oben eigentlich zu sehen ist – und am Ende kannst du prüfen, wie du selbst in den Himmel schaust.

Lie on a blanket somewhere far from the city and one thing becomes obvious within a minute: the stars are not scattered evenly. Some patches of sky are crowded, others look almost empty, and a pale band runs straight across the middle. The answer to that one naive question leads through gravity, the shape of the Milky Way, three families of galaxies and a collision already pencilled in for ten billion years from now – and at the end you can check what kind of sky-watcher you are.

Progettare che cosa finirà nei piatti fra venticinque anni sembra un esercizio da futurologi, eppure è il mestiere quotidiano di chi studia i sistemi alimentari. Il progetto FoSTA-Health ha passato tre anni e mezzo fra Malawi, Sudafrica, Tanzania e Zambia per capire come suolo, animali, salute umana, commercio e politica si tengano a vicenda, e ha messo sul tavolo quattro strade possibili verso il 2050, nessuna delle quali è gratis — e alla fine puoi vedere se ragioni per sistemi o per singole questioni.

Planifier ce que des millions de personnes auront dans leur assiette dans vingt-cinq ans ressemble à de la science-fiction. C'est pourtant le travail qu'ont mené des chercheurs dans quatre pays d'Afrique australe, en démontant au passage l'idée qu'un système alimentaire se résume à l'agriculture : s'y mêlent aussi les sols, la santé des animaux, le commerce et la politique. Leur projet débouche sur quatre chemins possibles jusqu'en 2050, et aucun n'est gratuit — de quoi vérifier, en fin de lecture, si vous raisonnez plutôt en systèmes ou en problèmes isolés.

Planificar lo que habrá en los platos dentro de veinticinco años suena a ciencia ficción, pero es justo el trabajo que hizo el proyecto FoSTA-Health. Un equipo coordinado desde los Países Bajos recorrió Malaui, Sudáfrica, Tanzania y Zambia para averiguar cómo se transforma un sistema alimentario entero: el suelo, los animales, el comercio, la salud de la gente y las decisiones políticas que lo sostienen todo — y al final puedes comprobar si tú piensas en sistemas o en asuntos sueltos.

Was auf dem Teller landet, entscheidet sich lange vorher: auf dem Feld, im Stall, im Labor, im Ministerium und im Hafen. Das EU-Projekt FoSTA-Health hat untersucht, wie sich dieses Geflecht im südlichen Afrika bis 2050 verändern kann, und liefert dabei keine einzelne Prognose, sondern vier mögliche Wege, von denen jeder etwas bringt und jeder etwas kostet. Am Ende steht keine Formel, sondern eine Denkweise – und die Frage, ob du selbst eher in Systemen oder in Einzelfällen denkst.

Kiedy w sklepie drożeje chleb, rzadko myślimy o glebie, paszy i przepisach eksportowych naraz. A dopiero te wątki widziane razem mówią coś o tym, co ludzie będą jeść za ćwierć wieku. Badacze projektu FoSTA-Health szukali odpowiedzi w Malawi, RPA, Tanzanii i Zambii i opisali cztery możliwe drogi do 2050 roku, z których każda czymś płaci. Ich praca kończy się nie wykresem, lecz narzędziem dla doradcy rolnego — a na końcu możesz sprawdzić, czy myślisz systemami, czy pojedynczymi sprawami.

Planning what millions of people will eat twenty-five years from now sounds like a job for science fiction, yet a Horizon Europe project spent three and a half years doing exactly that. FoSTA-Health studied Malawi, South Africa, Tanzania and Zambia and found that a food system is far more than farming: it is soil, animal health, human health, trade and policy tangled into one knot. The team sketched four possible routes to 2050 – and at the end you can check whether you think in systems or in separate cases.

In jeder Brauerei bleibt nach dem Maischen eine feuchte, körnige Masse zurück: Treber, der größte Abfallstrom des ganzen Betriebs. Ein europäisches Forschungsprojekt hat daraus kein Tierfutter gemacht, sondern Kunststoff – und aus dem Kunststoff Flaschen, Schalen und einen Flaschenständer für die Gastronomie. Entscheidend ist dabei nicht, ob das Wort „bio" auf dem Material steht, sondern woraus es wirklich besteht und was am Ende damit passiert – und genau daran lässt sich prüfen, wie weit das eigene Denken über Abfall reicht.

Ogni birrificio produce una massa umida di trebbie esauste, il residuo del malto: è il suo rifiuto più abbondante e di norma finisce come mangime. Il progetto europeo BioSupPack, coordinato dal centro spagnolo AIMPLAS, lo ha trasformato in materia prima per un poliestere naturale, il PHA, e da lì in bottiglie, vaschette ed espositori. Una storia che spiega perché la parola «bio» su un'etichetta dice poco finché non si sa da cosa nasce il materiale e dove finisce — ed è proprio su questo sguardo ai rifiuti che si misura il test in fondo.

Cada lote de cerveza deja en el fondo de la cuba una masa húmeda de malta agotada: el residuo más voluminoso de cualquier cervecería, que suele acabar como pienso o en la gestión de residuos. Un proyecto europeo coordinado desde España probó otra salida y convirtió ese bagazo en un plástico con el que se han hecho bandejas, expositores y botellas. Lo interesante no es la palabra «bio», sino lo que hay detrás: de qué está hecho el material y qué pasa con él después — y hasta dónde llega tu propia forma de mirar un envase vacío.

Chaque brasserie produit une masse humide dont personne ne veut : les drêches, ces résidus de céréales qui restent une fois le sucre extrait. Le projet européen BioSupPack a cherché ce qu'il y avait vraiment dedans et en a tiré un plastique, le PHA, devenu barquettes, présentoirs et bouteilles. L'histoire dit surtout une chose : le préfixe « bio » ne veut rien dire tant qu'on ignore de quoi le matériau est fait et ce qu'il devient ensuite — un réflexe de vérification sur lequel tu peux te situer en cinq questions.

Every brewery produces it by the tonne: the wet, heavy mass of spent malt left in the mash tun once the sugars have been washed out. Usually it ends up as animal feed, or simply as waste. An EU-funded project has just finished asking whether that mass could become a plastic instead — and whether the bottles and trays made from it could later be sorted out and broken back into their building blocks. The answer says a lot about what the word “bio” on a label is actually worth — and at the end you can check how far your own thinking about waste really reaches.

Ogni mattina nelle cucine degli studentati finiscono nella spazzatura chili di fondi di caffè. In un laboratorio di Lione quegli stessi scarti sono diventati la materia prima di nanoparticelle di carbonio larghe meno di venti nanometri, capaci di mostrare un tumore su un'immagine e di colpirlo nello stesso momento. Il progetto europeo UNAT ha cancellato il confine fra diagnosi e terapia partendo da un rifiuto — e alla fine puoi scoprire se ragioni come chi cerca una seconda vita per le cose.

Des déchets de café et des coques d’arachide qui finissent en noyaux de carbone plus petits que vingt nanomètres : le point de départ du projet européen UNAT ressemble plus à une poubelle de cuisine qu’à un laboratoire d’oncologie. Injectées dans un organisme, ces particules minuscules font pourtant deux choses à la fois, montrer la tumeur à l’imagerie et freiner sa croissance, effaçant la frontière entre diagnostiquer et soigner — et, à la fin, tu peux voir si tu penses déjà comme quelqu’un qui cherche une seconde vie aux choses.

Po każdym warzeniu piwa zostaje w kadzi mokra masa zużytego słodu — największy odpad browaru, który zwykle trafia na paszę albo na wysypisko. W projekcie BioSupPack, finansowanym z programu Horyzont 2020 i koordynowanym przez hiszpańskie centrum AIMPLAS, potraktowano go inaczej: jako surowiec na tworzywo, z którego da się zrobić butelkę, tackę i barowy ekspozytor. To historia o tym, ile pracy inżynierskiej stoi za przedrostkiem „bio” na etykiecie — a na końcu możesz sprawdzić, jak daleko sięga Twoje myślenie o odpadach.

Cada mañana millones de cafeteras acaban en la basura con un residuo oscuro que nadie mira dos veces. En un laboratorio de Lyon ese mismo material, junto a las cáscaras de cacahuete, se convierte en el núcleo de partículas de carbono tan diminutas que señalan un tumor en una imagen y lo atacan a la vez. Un proyecto europeo ha borrado así la frontera entre diagnosticar y tratar, y ha demostrado que un desecho puede ser el punto de partida de una investigación seria —y al final puedes comprobar si piensas como alguien que busca una segunda vida para las cosas.